دشت ناور در سال ۱۳۵۰ شناسایی و در سال ۱۳۵۳ رئیس جمهور وقت این مکان را منطقه حفاظت شده و پناگاه غاز حسینی و مرغان آبی اعلام کرد.
این منطقه با مساحت ۷۵۰۰ هکتار از نظر فزیکی آبی و نمکی بوده و در حدود ۳۲۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. دارای تابستان معتدل و زمستان سرد و اوسط بارندگی سالانه در آن به ۱۸۴ میلیمتر میرسد.
طول این جهیل در حدود ۱۴ وعرض آن ۳ کیلومتراست که از ۴۰ تپه کوچک به اندازههای مختلف تشکیل گردیده است. منابع آبی این جهیل از چشمهها و آب شدن برف کوههای اطراف آن تامین میشود.ادامه…
به استثنا خشکسالی تولید نسل پرندگان در سایر سالها در منطقه صورت می گیرد. در سالهای گذشته حدود ۳۱ نوع پرنده مختلف دراین منطقه فهرست شد.
پستانداران و خزندگان نیز در این منطقه زندگی می کنند که می توان از موش خرما، سمور، شغال، گرگ، روباه سرخ، و همچنین خزندگان آبی کوچک نام برد.
مناطق حفاظت شده افغانستان که شماری از آنها به نام شگارگاه پادشاهان افغانستان معروف هستند، از مناطق دیدنی این کشور اند. این مناطق اکنون به دلیل عدم توانمندی لازم دولت افغانستان در حفاظت کامل از آنها و آشنا نبودن مردم به اهمیت اقتصادی و زیست محیطی آنها در شرایط بسیار بدی قرار دارند.
عدم توجه دولت و مردم به اهمیت شرایط زیست محیطی و اقتصادی مناطق حفاظت شده، باعث خسارت و نابودی این مناطق شده و با ادامه این روند، افغانستان به زودی مناظر منحصر به فرد طبیعی خود را از دست خواهد داد. تعداد زیادی از حیوانات ویژه این مناطق نیز با خطر انقراض مواجه هستند. برخی از این نوع حیوانات مختص افغانستان بوده و اکنون در حدود ۷۰ نوع از آنها در فهرست سرخ جانوران در حال انقراض نهادهای بین المللی محیط زیست قرار دارند.
منبع : بی بی سی
ولسوالی ناور
نـــــــــــــــام رسمی : ناور
مســــــــــــــــــــاحت : ۵۲۳۴ کلبومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا : ۲۶۰۶ متر
جمــــــــــــــــعیــت : ۲۰۰۰۰۰
زبــــــــــان گفتاری : فارسی (دری گویش هزارگی)
موقیعت جغرافیایی
ناور یکی از سردترین ولسوالیهای هزاره جات و تمام ساکنین آن هزاره است. مرکز ناور که به نام دوآبی یاد میشود، سردتر از همه جاست ودر نتیجه تاحال، زراعت در این ساحه نتیجه ای قناعت بخش نداشته است. در مرکز ناور، هیچ اثری از درخت نیست که خود بیانگر طبیعت خشین این ساحه هست و یا شاید دلیل دیگری داشته باشد. این ولسوالی از سمت شرق به ولسوالی های جغتو و بهرام شهید، از ناحیه جنوب به ولسوالی های قره باغ، جاغوری و مالستان ، از سمت غرب به ولسوالی اجرستان و گیروی شهرستان ولایت دایکندی کنونی و از سمت شمال به حصه ولسوالی بهسود ولایت میدان وردک هم مرز بوده که با مناطق یاد شده روابط نزدیک تجارتی و داد و گرفت داشته که این ولسوالی از نقطه نظر مواصلاتی مسیر خوبی بین ساییر ولسوالی های هم جوراش بوده که آنان را با همدیگر وصل می سازد.
قدامت تاریخی
از نظر قدمت تاریخی، دشت ناور داستان افسانه ی قهرمان شاهنامه فردوسی ( رستم) است، رستم همه جا را دنبال اسبی که مناسب حالش باشد میگردد اما نمی یابد.، بالاخره به دشت بی سر وپای ناهور می رسد اسب نجیبش ( رخش) را در میان علفزار ها و دشت سر سبز ناور پیدا می کند، سپس به جولان می پردازد که هیچ فردی یارای رستم و هیچ اسبی حریف رخش نمی شود. تپه ی زیبای در دشت ناور قرار دارد که بنام تپه ی رستم مشهور است که تا دوران طالبان میخ طویله ای بزرگی بالای تپه در میان سنگ خود نمای میکرد، مشهور به میخ طویله رستم بود که هیچ کس توان بیرون آوردن آنرا نداشت. متاسفانه طالبان این سنگ گران بها و دیدنی را بعد از تسلطش بر ناور از روی جهالت و دشمنی انفجار داد و میخ طویله اسب رستم را به غارت برد که این خود خیانت بزرگ برای مردم افغانستان و خصوصا برای مردم پاکدل ناور به حساب می آید.
آموزش پرورش
این ولسوالی تا دوران حکومت طالبان از نظر آموزشی چندان وضعیت درست و مناسبی را نداشت با روی کار آمدن حکومت حامد کرزی، با تلاش پیگیر مردم توانستند مکاتبی زیادی را ثبت وزارت معارف نموده و در بخش آموزش و پرورش فعالیت های چشمگیری را انجام دهند، در این ولسوالی نیز مثل ساییر مناطق هزاره جات دو مشکل عمده ی، عدم معلمین مسلکی و نبود امکانات آموزشی و درسی، سد راه آموزش و پروش است علاوه بر مشکل یاد شده مردم با همت والای که دارند نگذاشتند که دروازه های مکاتب بروی دانش آموزان بسته باشد، از هر طریق ممکن در تلاشند تا فرزندان شان از درس و آموزش با نمانند در فصل زمستان دانش آموزانی که در کلاس های بالا تری اند به مرکز ولایت غزنی و کابل رفته کلاس های تقویتی را سپری می کنند، در سالها اخیر تعدادی زیادی از دانش آموزان ازین ولسوالی فارغ گردیده و در دانشگاه های معتبر دولتی راه یافته اند که خود نشانه ترقی و پیشرفت این مرز و بوم را میرساند. اکنون در این ولسوالی ۹٣ باب مکتب فعال و دروازه های شان به روی دانش آموزان باز و مصروف آموزش اند.
۱۴ لیسه
۲۸ متوسطه
۳۰ مدرسه ابتدایی
۲۱ مدرسه دینی
مدیریت معارف ولسوالی ناور
اقتصاد
ناور یکی از بزرگترین ولسوالیهای غزنی است اما متاسفانه به دلیل دور افتادگی این ناحیه از مرکز رسیدگی به بخش زراعت هم مانند بخشهای دیگر به درستی انجام نمیشود خشکسالیهای سالهای اخیر هم این مشکلات را برای مردم این ولسوالی که اکثرا کشاورز هستند دوبرابر کردهاست. این ناحیه داری زمينهای زارعتی آبی و للمی، باغهای ميوه جات از قبيل زردآلو، سيب، آلوبخارا و بادام و جنگلات بوده در آخرین شمارش که توسط موسسه « یو ان دی پی» در این ولسوالی در این بخش انجام شده حاکی از وجود ۱۲۰۰ حلقه چشمه،۱۰۰رشته کاريز، ۵۰۰ رشته کانال و۵۱۰ بند . آبگردان غرض آبياری زمينهای زراعتی است ، معا دن سنگهای تعميراتی و تزئينی، سنگ گچ، سرگوك و سرب موجود است. آب وافر، جای مناسب و زمينه احداث بند برق و اعمار بندهای ذخيریی آب در سطح ولسوالی مساعد است، در سالهای اخیر دو تا بند ذخیره آب توسط موسسات خارجی به منظور تولید برق احداث گردیده است که تا حال مردم منطقه از آن استفاده می کنند، هم چنان این ولسوالی بنا به دارا بودن علف وافر و مکان مناسب برای دامداری اکثر مردم به دامداری و کشاورزی مصروف اند که در آمد سالانه آنها از فروش علف، گندم، گوسفند و گاو می باشد.
امنیت
ناور به طور کلی از چهار طرف هم مرز با ولسوالی هزاره نشین و از سمت غرب هم مرز با ولسوالی اجرستان (دایه) است ازاین رو میتوان گفت که درگیری قومی زیاد دیده نمیشود اما به دلیل رسیدگی نکردن دولت به سیستم امنیتی این ناحیه و اداره عشیره ای امنیت به طور کاملا مطمئن موجود نیست، در ولسوالی ناور قو ماندانی امنيه، آمريت امنيت ملی، پوليس، شعبه جنايی جمعا در حدود ۵۰ نفر پرسونل با همكاری مردم و بزرگان قوم جهت تامين امنيت عامه فعاليت دارند رياستهای دولتی مانند: ولسوالی، قوماندانی امنيه، رياست محكمه، مديريت زراعت، مديريت حقوق، مديريت حج و اوقاف، ثارنوالی، مديريت معارف، مديريت املاك، مديريت ترويج، مديربت ماليه، احصائيه، محبس و آمريت جنايی در سطح ولسوالی ناور فعال میباشند. در طول ١١ سال گذشته، ناور کمترین توجه مقامات را با خود داشته است. با اینکه ساکنین آن مردمان صلح دوست هستند، اما این صلح هیچ نفعی عاید مردم نتوانسته است. در اکثر نقاط چون دره های کلان مثل قرناله (دارای ١٣ قریه خورد و کلان در شرق ناور) دره شمیلتو (دارای بیش از ١۵قریه جات خورد وکلان در شرق ناور) زمینه های تعلیمی برای دختران میسر نیست. در ساحات متذکره، دختران از کلاس ۴ به بالا به درسهای شان ادامه داده نمیتوانند. دلایلش نیز عدم موجودیت مکاتب دولتی و مکاتب که هست، دارای نظم و دسیپلین نیست و لذا مردم از فرستادن دختران شان جلوگیری مینمایند. معلمین تنها مکاتب ابتدایه دست ساخته مردم، کسانی است که قبلا در مدارس درس خوانده اند و از علوم روز تقریبا بی بهره اند. در بخش امنیت با اینکه پرسونل کافی وجود ندارد، اما امنیت تامین است که بخش اعظم آن مربوط به همکاری های است که مردم دارند. این امنیت نسبی از طرفی خیلی شکننده است که در صورت عدم همکاری مردم، دیگر امنیت نخواهد بود.
قوماندانی امنیه ولسوالی ناور
