ظاهر هویدا خواننده و آهنگساز توانمند افغانستان بود، وی روز چهارشنبه نهم حوت سال ۱۳۲۳ خورشیدی یا ۲۸ فوریه ۱۹۴۵ در ولایت دایکندی در خانوادهای از مردمان هزاره چشم به جهان گشود. پدر وی، اسماعیل مایل، اهل شعر و فرهنگ و صاحبذوق بود و در اتاقهای تجارت کار میکرد. او مدتی را در شهر مزارشریف با بستگان خود سپری نمود تا آنکه پدرش چشم از جهان فروبست. ظاهر با برادران خود کبیر و منیر و مادرش به کابل رفتند. در کابل مادر شغل خیاطی را در اعمالت خانه اردو فرا گرفت و از این طریق روزگار بخور نمیری را سپری میکردند.
| ظاهر هویدا | |
|---|---|
| نام اصلی | ظاهر هویدا |
| تولد | ۹ حوت ۱۳۲۳ ۲۸ فوریهٔ ۱۹۴۵ دایکندی |
| ملیت | |
| مرگ |
۱۵ حوت ۱۳۹۰ ۵ مارس ۲۰۱۲ میلادی (۶۷ سال)هامبورگ، آلمان |
| سبک(ها) | موسیقی افغانستان |
| تحصیلات | مسکو: هنرستان موسیقی چایکوفسکی |
| شاگرد(ها) | لیسه استقلال کابل |
| آلبوم معروف | کمر باریک من، سروده ابوالقاسم لاهوتی |
تحصیلاتویرایش
ظاهر در سن ۹ سالگی به مکتب رفت. او به دلیل ناتوانی اقتصادی نتوانست زودتر وارد مکتب شود. او تا صنف نهم را در لیسه استقلال درس خواند سپس برای ادامه تحصیل در سال ۱۹۶۶ (میلادی) به مسکو رفت و پس از آموختن زبان روسی وارد هنرستان عالی موسیقی چایکوفسکی شد. در سال ۱۹۷۱ (میلادی) پس از تکمیل تحصیلاتش به کابل بازگشت و در رادیو کابل مشغول کار شد. هویدا در سال ۱۳۵۱ (خورشیدی) برای تحصیل موسیقی به ایران رفت.
زندگی هنریویرایش
هویدا در طول حیات خود حدود ۳۰۰ آهنگ را ثبت کردهاست. او وقتی که پنج ساله بود علاقهمند به موسیقی شد و پدرش همان وقت که در بلخ کارمند دولت بود، برای آموزش او و برادرش کبیر هویدا معلمی استخدام کرد. این اساس آموزش موسیقی او شد. ظاهر در سن ۷ سالگی نواختن هارمونیه را فرا گرفت و در سن ۱۶ سالگی در کنسرتهای لیسه استقلال مشارکت داشت و سپس با رادیوی افغانستان همکاری خودرا آغاز نمود.
نخستین کارها و برآمد ظاهر هویدا بر صحنههای رسمی موسیقی افغانستان، از رنگین کمان اسرار آمیز و رؤیایی بیتلها و جاذبه موسیقی دهه شصت میلادی متأثر بود. در سال ۱۳۴۲ نخستین ارکستر آماتور را در افغانستان پایهگذاری کرد. هویدا و آماتوران آن وقت کابل، ترکیب سازبندی گروه و حتی طرز لباس پوشیدن را، تا حدودی از بیتلها برداشته بودند. آنها همه اهل مکتب و قلم بودند و با نوعی دید روشنفکرانه به زندگی نگاه میکردند. آماتوران برای نخستین بار موسیقی را در میان خانوادههای روشنفکر کابل وارد کردند و آغاز فصل جدیدی در تاریخ موسیقی معاصر افغانستان شدند که در ایجاد موسیقی پاپ افغانی نقش به سزایی داشت.
او در سال ۱۳۵۱ خورشیدی او برای تحصیل موسیقی به ایران رفت و در برنامه تلویزیونی فریدون فرخزاد (سلام همسایه)، ترانه کمر باریک من، سروده ابوالقاسم لاهوتیرا اجرا کرد که سپس بسیاری از خوانندههای ایرانی و تاجیک آن را اجرا کردند و تا کنون مردم ایران این ترانه را بیاد دارند.
ظاهر هویدا دو دهه بعد در دهه شصت خورشیدی گروه باران را ایجاد کرد.
او درسالهای ۱۹۹۰ به کشور آلمان پناهنده شد و مدت ۱۷ سال را در کشور آلمان گذراند و در آن دیار به کارهای هنری خود ادامه داد.
هویدا بیش از پنجاه سال برای حرفهای ساختن هنر موسیقی در افغانستان تلاش کرد. کم میخواند ولی توجه داشت هر اثرش یک قطعه ماندگار از نظر شعر و موسیقی باشد. او دارای شیوهای مخصوص در آواز بود و علاوه بر هنر آوازخوانی، از گردانندگان نامدار برنامههای تلویزیونی رادیو تلویزیون افغانستان نیز بهشمار میرفت.
هویدا در دوران مهاجرت، در فلم کوتاه شانزده دقیقهای «نان» که به کارگردانی مسعود عطایی در سال ۲۰۰۰ میلادی در شهر هامبورگ ساخته شد، نقش اصلی را بازی کرد و پس از آن در فیلمی از کریم تنویر به نام «پروفسور» به ایفای نقش پرداخت.
زندگی خصوصیویرایش
ظاهر هویدا با وحیده هویدا ازدواج کرده بود و حاصل زندگی مشترک آنها پنج فرزند به نامهای ژاله، آرش، علی، لیلی و مسیح است. دارای سه نوه به نامهای حنا، بهار و نیله میباشد. از جمله فرزندان او آرش، علی و ژاله راه پدر را دنبال کردهاند.
مرگویرایش
ظاهر هویدا در اواخر عمر از بیماری که درگیرش شده بود رنج میبرد و صبح روز دوشنبه، ۱۵ حوت ۱۳۹۰ (۵ مارس ۲۰۱۲) در کشور آلمان، شهر هامبورگدر سن ۶۷ سالگی درگذشت.
منابعویرایش
- ظاهر هویدا یک سر و هزار سودا در وبگاه دوچ ویله
- فرهاد دریا. «رفتن ظاهر هویدا از زبان فرهاد دریا». بیبیسی فارسی، ۱۰ مارس ۲۰۱۲. بازبینیشده در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۶.
- آصف معروف. «ظاهرهویدا، خواننده پیشگام افغانستان درگذشت». بیبیسی فارسی، ۵ مارس ۲۰۱۲. بازبینیشده در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۶.